Vervolgonderzoek belicht kansen kwaliteitsbeelden ouderenzorg
Een recent vervolgonderzoek van de Universiteit Maastricht toont aan dat kwaliteitsbeelden kansen bieden voor leren en ontwikkelen binnen de ouderenzorg.
Geschreven door CitoZorg Redactie — gepubliceerd op 2026-08-21.
MAASTRICHT, Nederland — Een recent vervolgonderzoek van de Universiteit Maastricht, gebaseerd op het Generiek Kompas 'Samen werken aan kwaliteit van bestaan', wijst uit dat kwaliteitsbeelden belangrijke kansen bieden voor leren en ontwikkelen binnen de ouderenzorg. De studie analyseerde de beelden van dezelfde 20 zorgorganisaties die vorig jaar werden onderzocht.
De gezamenlijke Kompaspartijen, waaronder organisaties van cliënten, ouderen, professionals, zorgaanbieders en zorgverzekeraars, waarderen het dat de wetenschap de ontwikkeling van de kwaliteitsbeelden over een langere periode blijft volgen. Dit biedt waardevolle inzichten in hoe organisaties invulling geven aan het Kompas en welke ontwikkelingen daarin zichtbaar zijn.
Kwaliteitsbeelden: instrument voor leren en ontwikkelen
Uit het Maastrichtse onderzoek blijkt dat de kwaliteitsbeelden over verslagjaar 2025 grotendeels vergelijkbaar zijn met die over 2024. De onderzoekers zien echter ook kansen om het kwaliteitsbeeld verder te ontwikkelen als instrument om inzicht te geven in de kwaliteit van zorg en de relatie met kwaliteit van bestaan. Hiermee kan het kwaliteitsbeeld een belangrijker onderdeel worden van de lerende beweging binnen de ouderenzorg.
De Universiteit Maastricht doet diverse aanbevelingen om het kwaliteitsbeeld effectiever te maken. Zo adviseren zij om het kwaliteitsbeeld vooral te gebruiken als gezamenlijk leerinstrument en niet als verantwoordingsdocument. Ook wordt geadviseerd om te focussen op een beperkt aantal relevante kwaliteitsvraagstukken en de volledige leer- en ontwikkelcyclus zichtbaar te maken. Belangrijk hierbij is het kiezen voor valide en betrouwbare kwaliteitsinformatie, het beter benutten van bestaande data, het geven van een duidelijke plek aan ervaringsverhalen en het terugkomen op ingezette verbeteringen in een volgend kwaliteitsbeeld. Voor de verdere ontwikkeling van het Generiek Kompas adviseren de onderzoekers bovendien om het begrip kwaliteit van bestaan verder te verfijnen, wat kan helpen bij het bepalen van relevante kwaliteitsinformatie.
Landelijke analyse en praktijkervaringen
De Kompaspartijen erkennen de potentie van het kwaliteitsbeeld als instrument voor leren en ontwikkelen. Om meer inzicht te krijgen in de praktijk, voeren zij dit jaar zelf een landelijke analyse uit. Hierbij worden samen met een onafhankelijk onderzoeksbureau bijna 800 kwaliteitsbeelden onderzocht. Deze analyse zal landelijke rode draden, ontwikkelingen en leerpunten in beeld brengen, wat een breed beeld geeft van de toepassing van het Generiek Kompas in de praktijk. De uitkomsten van deze analyse worden in het najaar verwacht.
Daarnaast lopen er pilots waarin cliëntenraden verhalen van mensen ophalen en deze spiegelen met de VAR/PAR. Ook worden ervaringen opgehaald bij organisaties over het werken met kwaliteitsbeelden. De inzichten uit het onderzoek van de Universiteit Maastricht, de analyse van de kwaliteitsbeelden en de praktijkervaringen zullen gezamenlijk worden benut om organisaties te ondersteunen bij het werken met het Generiek Kompas. Deze inzichten vormen tevens een belangrijke basis voor de tussentijdse evaluatie van het Generiek Kompas in 2027.
Het Generiek Kompas werd ingevoerd op 1 juli 2024 ter vervanging van drie kwaliteitskaders voor de zorg in verpleeghuizen en wijkverpleging, en vereist dat zorgorganisaties een kwaliteitsbeeld publiceren om transparantie en vergelijkbaarheid te bevorderen. Het Kompas is ontworpen door 17 partijen die verschillende belangengroepen vertegenwoordigen, waaronder ActiZ, LOC Waardevolle zorg en Zorgverzekeraars Nederland.
Bron: ActiZ Nieuws
Onderwerpen: ouderenzorg, kwaliteitsbeelden, Generiek Kompas, Maastricht University, zorgkwaliteit