RIVM signaleert groeiend tekort palliatieve zorg tot 2050

Het RIVM waarschuwt voor een toenemend gat tussen vraag en aanbod van palliatieve zorg in Nederland tot 2050, gedreven door vergrijzing en afnemende zorgcapaciteit. VWS werkt aan een toekomstagenda.

Geschreven door CitoZorg Redactie — gepubliceerd op 2026-08-21.

DEN HAAG, Nederland — Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft recentelijk gewaarschuwd voor een aanzienlijk groeiend verschil tussen de vraag naar en het aanbod van palliatieve zorg in Nederland, een trend die zich naar verwachting de komende decennia zal voortzetten. Deze ontwikkeling wordt gedreven door de vergrijzing en een gelijktijdige afname van beschikbare zorgverleners en mantelzorgers.

Volgens auteurs van het RIVM, die hierover schrijven in het Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen, staat de samenleving voor een “fundamentele maatschappelijke opgave” om hiermee om te gaan. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) werkt aan een toekomstagenda om deze uitdaging aan te pakken.

Toenemende vraag door vergrijzing

De vraag naar palliatieve zorg zal de komende decennia sterk toenemen als gevolg van de vergrijzing. Het aandeel 65-plussers zal naar verwachting stijgen van 20 procent in 2023 naar 24 procent in 2050. Het aantal tachtigplussers zal in diezelfde periode naar verwachting verdubbelen. Daarnaast verandert de aard van de zorgvraag; het aantal mensen dat overlijdt aan dementie zal naar verwachting meer dan verdubbelen ten opzichte van 2022.

Afnemend aanbod en capaciteit

Tegelijkertijd neemt de capaciteit om deze groeiende zorgvraag op te vangen af. De personeelstekorten in de zorg en het sociaal domein zullen naar verwachting verder oplopen. Niet alleen de formele zorgcapaciteit staat onder druk, ook de beschikbaarheid van mantelzorg neemt af. Het aantal ouderen dat mantelzorg nodig heeft, zal richting 2050 meer dan verdubbelen, terwijl het traditionele mantelzorgpotentieel van 50- tot 65-jarigen in dezelfde periode sterk afneemt.

Drie toekomstscenario's

Het RIVM heeft voor de periode tot 2050 drie mogelijke toekomstscenario’s voor de palliatieve zorg uitgewerkt. Het eerste scenario richt zich op de gemeenschap, waarbij zorg voornamelijk collectief wordt gedragen. In het tweede scenario organiseren mensen hun zorg zoveel mogelijk zelf. Het derde scenario plaatst de professional centraal, waarbij zorg voornamelijk professioneel en expertisegestuurd wordt georganiseerd.

Deze toekomstverkenning dient als basis voor een toekomstagenda en -visie voor de palliatieve zorg. De directie Langdurige Zorg van VWS is gestart met regiobezoeken om samen met het palliatieve zorgveld te bepalen welke ontwikkelingen relevant zijn en wat nodig is voor passende zorg en ondersteuning in de toekomst.

Bron: Skipr, gebaseerd op publicatie RIVM in Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen

Onderwerpen: palliatieve zorg, RIVM, VWS, vergrijzing, zorgtekorten